Zanim u chorego rozwinie si? stwardnienie rozsiane, mo?e u niego wyst?pi? tak zwany zespó? klinicznie izolowany. Jest to pojedyncze zdarzenie wskazuj?ce, ?e w niektórych nerwach dochodzi do demielinizacji. Zdarzeniem takim mo?e by? na przyk?ad zapalenie nerwu wzrokowego (prowadz?ce do zaburze? wzroku w jednym oku) lub epizod zdr?twienia jednej po?owy cia?a. Zespo?owi klinicznie izolowanemu nie towarzysz? ?adne inne objawy.

U osób, u których wyst?pi zespó? klinicznie izolowany, nie zawsze rozwija si? stwardnienie rozsiane. Je?li jednak faktycznie dojdzie do rozwoju choroby, mo?e ona post?powa? w ró?ny sposób.

U ka?dego chorego stwardnienie rozsiane rozwija si? inaczej i nie mo?na przewidzie?, jak choroba ta b?dzie przebiega?. Mo?emy jednak wyró?ni? trzy podstawowe schematy przebiegu choroby:

* z rzutami (okresami zaostrze? i remisji);

* pierwotnie post?puj?cy;

* wtórnie post?puj?cy.

Spotyka si? tak?e inn? form? choroby, znan? jako ?agodne stwardnienie rozsiane. Przyjrzyjmy si? bli?ej ka?demu z tych wariantów.

W stwardnieniu rozsianym z rzutami chory cierpi na nieprzewidywalne ataki, nazywane „rzutami", w których dochodzi do nag?ego nasilenia objawów. Ataki te trwaj? od kilku dni do tygodni. Po ka?dym ataku ca?kowity (lub przynajmniej cz??ciowy) powrót do poprzedniego poziomu sprawno?ci mo?e trwa? wiele tygodni lub miesi?cy. Stwardnienie rozsiane z rzutami u wi?kszo?ci chorych wyst?puje w pocz?tkowym okresie choroby. Na t? posta? choroby cierpi oko?o 85% wszystkich chorych na stwardnienie rozsiane.

W pierwotnie post?puj?cym stwardnieniu rozsianym ma miejsce stopniowe, ale nieustanne nasilanie si? objawów. Nie ma wyra?nie zaznaczonych rzutów ani okresów remisji. Na t? posta? choroby cierpi tylko 10 do 15% wszystkich chorych na stwardnienie rozsiane. Jest to jednak najcz?stsza posta? choroby u osób, które zachorowa?y po 40. roku ?ycia.

Wtórnie post?puj?ce stwardnienie rozsiane pocz?tkowo przebiega z rzutami, jednak pó?niej przechodzi w posta? post?puj?c? i objawy stopniowo si? nasilaj?. Etap choroby post?puj?cej mo?e rozpocz?? si? wkrótce po zachorowaniu lub dopiero po kilku lub nawet kilkudziesi?ciu latach od zachorowania.

Oprócz g?ównych postaci stwardnienia rozsianego wyró?nia si? posta? ?agodn?, wyst?puj?c? u oko?o 20% osób chorych na stwardnienie rozsiane. W ?agodnym stwardnieniu rozsianym objawy po pierwszym ataku nie nasilaj? si? lub nasilaj? si? tylko w minimalnym stopniu. Osoby chore na ?agodne stwardnienie pozostaj? w pe?ni sprawne.